04 Loại Kính Lọc Ánh Sáng (Filter) Cơ Bản Nên Có Khi Chụp Ảnh

04 Loại Filter Cơ Bản Nên Có Khi Chụp Ảnh

1. Kính lọc UV (Ultra Violet)

Còn được gọi là kính lọc cản tia cực tím. Tia cực tím không thể nhận biết bằng mắt thường được nhưng lại có ảnh hưởng đến ánh sáng trong ảnh. Hiện tượng “mù” khi chụp ảnh được hình thành khi tia cực tím phản chiếu bụi trong không khí. Kính lọc UV được thiết kế để loại bỏ hiện tượng này. Máy ảnh KTS hiện đại có thể tự loại bỏ tia cực tím nên nó không cần đến một chiếc kính lọc UV như máy ảnh thế hệ cũ.

Sự khác biệt khi dùng Filter UV với tấm hình bên phải
So với việc chi tiền để sắm ống kính mới (đối với dòng máy ảnh số), thì chi tiền sắm 1 chiếc kính lọc UV rẻ hơn nhiều. Hơn nữa, sử dụng kính lọc UV vừa giúp ảnh rõ nét hơn, lại vừa có công dụng như một tấm kính bảo vệ máy ảnh khỏi va đập và trầy xước.

2. Kính lọc PL (Polarizing Filter)

Filter Polarizing có 2 tác dụng chính:

  • Thứ nhất là tùy thuộc vào góc của mặt trời chiếu tới filter, nó có thể được sử dụng để tăng cường độ tương phản khi trời có mây. Cũng như có thể giảm bớt sự phản chiếu của mặt kính, nước hoặc các tán lá.
  • Thứ hai là nó sẽ giảm bớt tổng lượng ánh sáng đi vào bộ cảm biến của máy ảnh, vì vậy nó rất hữu dụng nếu bạn muốn chụp những bức ảnh có độ phơi sáng dài với điều kiện ánh sáng nhiều. Filter Polarizing rất đắt tiền nhưng nó là một công cụ không thể thiếu đối với những người yêu chụp ảnh phong cảnh.

  Trước và sau khi dùng Filter Polarizing

Rất khó để chụp một chủ thể đứng trước hoặc sau bề mặt phản chiếu mà không dùng kính lọc Polarizers, vì ống kính sẽ ghi nhận toàn bộ ánh sáng kể cả ánh sáng của sự phản chiếu không mong muốn. Nếu ta dùng kính lọc Polarizing để chụp các vật thể trước gương hoặc mặt nước kể cả dưới bầu trời sáng chói, nó sẽ giúp loại bỏ những tia sáng do phản xạ mà có, giữ lại ánh sáng từ các vật thể không phản chiếu ( non-metallic surface).

Trong dòng Polarising Filter có 2 loại kính lọc cơ bản là: Linear Polarizer Filter và Circular Polarizer Filter (Kính lọc phân cực hình tròn CPL)

  • Kính lọc phân cực hình tròn CPL: Được cải tiến từ kính lọc Linear Polarizer

 

Bao gồm 2 thành phần, thành phần thứ nhất phía trước là Filter Linear Polarizers , thành phần thứ hai phía sau được gọi là Quarter Wave Plate ( cũng có hãng gọi là half-wave Plate ), các tia Polarizer đi qua thành phần thứ nhất và di chuyển qua thành phần thứ 2 theo đường xoắn ốc ngược chiều kim đồng hồ vào phía trong. Hiện tại, các hãng sx Filter lớn và nổi tiếng dùng lớp thủy tinh mỏng thay cho lớp plastic trước kia. Do đó theo khuyến cáo là không được để bề mặt của CPL nóng hơn 70 độ C (hoặc 158 độ F ), do vậy những ống kính có gắn đèn flash phía trước  (flash dùng chụp macro) không nên sử dụng đi cùng với CPL.

Kính lọc CPL sử dụng hiệu quả nhất khi hướng chụp vuông góc với mặt trời. Sử dụng CPL rất hiệu quả khi chụp ảnh mà chủ đề phía trước mặt nước, kính, kim loại gây phản chiếu, ngoài ra nó còn phù hợp với những bức ảnh ngoại cảnh, nhất là vào những ngày nắng. Nó giúp màu trời trong ảnh sâu hơn, đẹp hơn, đồng thời ngăn không cho những tia sáng ở hướng khác đi vào tấm ảnh. Đặc biệt khi muốn chụp hình những đối tượng có độ trong như mặt nước, thủy tinh, sử dụng kính lọc CPL cho hiệu quả tốt, giảm độ “chói”. Ai đã từng thử chụp mặt hồ, bể cá… đều có thể thấy hiện tượng chỉ chụp được hình phản chiếu hoặc quầng sáng chói mà không chụp được đối tượng mong muốn. CPL sẽ giúp bạn làm được ước muốn nhỏ nhoi này.

Hình chụp bên phải có CPL

CPL thường có một phần cố định gắn chặt vào đầu ống kính, một phần có thể tự xoay để phân cực ánh sáng. Bạn hoàn toàn chủ động điều chỉnh khi xoay CPL quanh ống kính và chọn hiệu ứng tốt nhất cho tấm ảnh của mình. Cần lưu ý xoay theo chiều kim đồng hồ để tránh kính bị rơi khỏi ống.

  • Kính lọc phân cực Linear Polarizer Filter

Đây là loại filter có lớp film với những lưới dây song song – wire grid ( B+W ) nó sẽ cản và phản chiếu ngược ra ngoài những tia sáng lộn xộn, nếu đặt nằm ngang nó sẽ cho phép chỉ những tia sáng phân cực đứng ( vertically polarized beam light ) đi qua, tương tự với đặt theo phương đứng, hoặc nếu đặt theo phương 45 độ thì nó chỉ cho những tia phân cực 135 độ đi qua.

Filter này có công dụng chính là cản những tia sáng phản xạ, tăng độ tương phản, tăng độ bảo hoà màu. Bởi vì filter này cản sáng theo kiểu ‘cut off’ nên sẽ gây nên hiện tượng đo sáng và lấy nét sai trên máy ảnh điện tử . Do đó , filter này không thích hợp khi bạn sử dụng các máy ảnh điện tử với chế độ lấy nét tự động ( AF ). Nhiều hãng chế tạo filter khuyến cáo không nên sử dụng Linear Polarizer Filter trong các chế độ lấy nét tự động AF và đo sáng TTL Meter (nên chuyển về chế độ lấy nét tay MF).

3. Kính lọc ND (Neutral Density):

Trong điều kiện ánh sáng yếu, chúng ta có thể tăng ISO (độ nhạy sáng) của máy ảnh để cho phép tốc độ màn trập nhanh hơn cho ra bức ảnh rõ nét. Nhưng bạn sẽ làm gì nếu điều kiện ánh sáng cao và bạn muốn sử dụng tốc độ màn trập chậm để cho ra hiệu ứng mờ, hoặc bạn muốn dùng khẩu độ lớn để làm giảm độ sâu trường ảnh và làm mờ hậu cảnh mà không bị hiện tượng quá sáng trong bức ảnh? Hãy dùng kính lọc ND!

Tác dụng chính của kính lọc ND là cản quang dẫn tới gia tăng thời lượng phơi sáng mà vẫn giữ nguyên độ mở của ống kính. Để biết được khẩu thay đổi như thế nào , trên các kính lọc loại này có những số chỉ dẫn. Thí dụ như x2 , x4 ,x8 . Các số này được tính bằng X=2 luỹ thừa f-stops , X được ghi trên filter ví dụ B+W ND Filter 8x sẽ làm bước nhảy f-stops xuống 3 stops ( 2 luỹ thừa 3 = 8 ) hoặc B+W ND Filter 64x sẽ làm bước nhảy f-stops xuống 6 stops ( 2 luỹ thừa 6 = 64 ): Ta có bảng sau:

Một kính lọc ND10-stop khi kết hợp với khẩu độ nhỏ và ISO thấp cho phép bạn đạt được thơi gian phơi sáng trong một vài phút, thậm chí là vào buổi trưa. Kính lọc ND có mức độ cao như thế thì rất hoàn hảo cho việc chụp ảnh nước chảy, nước sẽ mượt như gương, hoặc chụp ảnh kiến trúc với hiệu ứng mờ (nhòa) với sự di chuyển của con người. Ví như khi chụp dòng chảy của nước, thác nước, chuyển động của một hành khách nhảy khỏi tàu hoặc một đám đông lễ hội rực rỡ sắc màu…

Có thể thấy hiệu ứng chuyển động của nước khi dùng ND filter ở hình bên phải

4. Kính lọc GND (Graduated Neutral Density)

Kính lọc GND được sử dụng để chụp phong cảnh khi ánh sáng mặt trời gay gắt trong khi đó mặt đất lại có nhiều bóng râm. Kính lọc GND nửa trên màu xám nửa dưới màu trắng, vì vậy nó có thể làm dịu ánh sáng từ phía mặt trời mà không làm tối cảnh dưới mặt đất.
Khi mua kính lọc GND bạn nên chọn kính hình chữ nhật hoặc hình vuông hơn là ống kính hình tròn, bởi vì bạn sẽ dễ dàng xê dịch kính lọc GND lên hoặc xuống cho phù hợp với đường chân trời trong khung cảnh.Bạn có thể lựa chọn nhiều kính lọc GND với độ lọc ánh sáng mạnh yếu khác nhau như GND 2, GND 4, GND 8.
Để xác định kính lọc GND nào phù hợp thì trước khi lắp kính, bạn hãy để máy ảnh đọc ánh sáng từ tiền cảnh và bầu trời một cách riêng biệt, xem có bao nhiêu khẩu khác nhau giữa 2 cái đó rồi chọn kính lọc với độ mạnh phù hợp. Ứng dụng này cũng thường được dùng khi các nhiếp ảnh gia chụp đường chân trời, vị trí có độ tương phản về độ sáng khá cao.

Ngoài các kính lọc GND có công dụng chuyển độ xám, các hãng sản xuất filter còn đưa ra rất nhiều loại Graduated filter cản ánh sáng của màu MIRED và làm gia tăng độ bão hoà màu (saturation enhacing) của các màu ghi trên filter. Nó thật sự hữu ích để sáng tác ảnh với tông màu và độ chuyển màu hết sức thú vị.

#filter giá rẻ, #filter chất lượng, #filter chính hãng

Có thể bạn quan tâm

Bình luận trên Facebook